Mateusz Żywicki

Mateusz Żywicki
Fundacja ~morze / Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku

SITO KOLEKCJA - prawdopodobnie największa kolekcja sitodruku w Polsce

Kiedy myślę o kolekcji sitodruku, od początku nie interesuje mnie ona jako zamknięty zbiór reprezentatywnych obiektów, lecz jako proces, który wyrasta z praktyki, relacji i czasu. SITO KOLEKCJA nie powstała jako projekt muzealny ani jako inwestycja kolekcjonerska w klasycznym sensie. Jej źródłem była fascynacja medium, jego materialnością, powtarzalnością i społecznym potencjałem. Sitodruk od początku funkcjonował dla mnie nie tylko jako technika graficzna, lecz jako narzędzie komunikacji, wymiany i pracy zespołowej.

Geneza kolekcji jest ściśle związana z działalnością Fundacji ~morze oraz z praktyką edukacyjną i warsztatową. Sitodruk, jako medium stosunkowo dostępne i demokratyczne, sprzyjał budowaniu relacji pomiędzy artystami o różnych doświadczeniach i pozycjach. Prace trafiające do kolekcji były często efektem spotkań, wspólnych realizacji, rezydencji i projektów, a nie planowych zakupów. W tym sensie kolekcja od początku miała charakter relacyjny, a nie hierarchiczny.

Interesuje mnie myślenie o sitodruku jako o medium, które naturalnie opiera się na multiplikacji. Odbitka nie jest tu unikalnym fetyszem, lecz elementem większego obiegu. To przesuwa akcent z wyjątkowości pojedynczego obiektu na proces produkcji, dystrybucji i recepcji. W kontekście kolekcjonowania oznacza to odejście od klasycznego modelu gromadzenia „najlepszych” egzemplarzy na rzecz dokumentowania różnorodnych postaw artystycznych i sposobów pracy z medium.

SITO KOLEKCJA rosła organicznie, bez precyzyjnie określonego planu. Z czasem okazało się, że jej skala zaczyna przekraczać pierwotne założenia. To, co miało być archiwum działań i spotkań, zaczęło funkcjonować jako jeden z największych zbiorów sitodruku w Polsce. Ten moment był dla mnie istotny, ponieważ zmusił do refleksji nad odpowiedzialnością, jaką niesie za sobą kolekcjonowanie. Skala nie była celem, lecz konsekwencją konsekwentnej praktyki.

Ważnym aspektem kolekcji jest jej różnorodność formalna i tematyczna. Obok prac artystów o ugruntowanej pozycji znajdują się w niej realizacje studentów, absolwentów i twórców działających poza głównym obiegiem. Sitodruk okazał się medium, które niweluje hierarchie, pozwalając na współistnienie różnych głosów. Kolekcja nie aspiruje do bycia kanonem, raczej mapą praktyk i strategii artystycznych związanych z techniką sitodruku.

Myśląc o SITO KOLEKCJI, coraz częściej traktuję ją jako narzędzie edukacyjne. Zbiór nie jest magazynem, lecz zasobem, który można aktywnie wykorzystywać w pracy dydaktycznej i wystawienniczej. Prezentowanie kolekcji w różnych kontekstach pozwala opowiadać o historii medium, jego społecznych funkcjach oraz o relacji pomiędzy sztuką a reprodukcją. To szczególnie istotne w akademii, gdzie praktyka artystyczna i refleksja teoretyczna powinny się wzajemnie przenikać.

Kolekcja sitodruku rodzi również pytania o materialność i archiwizację. Odbitki wymagają określonych warunków przechowywania, ale jednocześnie ich charakter sprawia, że mogą funkcjonować w obiegu bardziej swobodnie niż unikalne obiekty. To otwiera możliwość wypożyczeń, czasowych prezentacji i pracy z kolekcją jako z żywym zasobem, a nie zamkniętym archiwum.

Istotny jest dla mnie także kontekst lokalny i środowiskowy. SITO KOLEKCJA wyrasta z konkretnego miejsca, sieci relacji i wspólnoty praktyków. Nie jest projektem oderwanym od rzeczywistości, lecz zapisem działań, które miały miejsce w określonym czasie i przestrzeni. W tym sensie kolekcja dokumentuje nie tylko prace, lecz także energię środowiska, jego dynamikę i zmiany.

Na koniec chciałbym podkreślić, że SITO KOLEKCJA pozostaje projektem otwartym. Nie ma jednego momentu domknięcia ani ostatecznej definicji. Jej sens polega na ciągłości i gotowości do dalszych przekształceń. Traktuję ją jako długofalową praktykę artystyczno-edukacyjną, w której kolekcjonowanie jest formą działania, a nie celem samym w sobie. W tym sensie sitodruk, ze swoją powtarzalnością i dostępnością, staje się idealnym medium do myślenia o kolekcji jako procesie, relacji i wspólnym doświadczeniu.